fspin Khởi tố vụ án hai đại gia thanh long - Đi ngược cam kết của Chính phủ về hình sự hóa các quan hệ kinh tế - Chuyên trang điện tử Sao Pháp Luật - Đơn vị trực thuộc Báo Pháp Luật Việt Nam

Khởi tố vụ án hai đại gia thanh long - Đi ngược cam kết của Chính phủ về hình sự hóa các quan hệ kinh tế



Được ví như “bóng ma” đối với các doanh nghiệp, hình sự hóa các quan hệ kinh tế đang trở thành mối lo ngại lớn trong môi trường đầu tư kinh doanh của không ít doanh nghiệp trong nước.

Nạn nhân của hình sự hóa các quan hệ kinh tế

Gây dựng sự nghiệp, uy tín trong hàng chục năm nhưng doanh nghiệp hoàn toàn có thể sụp đổ chỉ với một cái gõ bàn; Hoặc đôi khi, chỉ với một lá đơn tố cáo không đúng sự thực nhằm mưu lợi cho bản thân.

Năm 2012, vụ việc ông Đinh Quang Điền – Giám đốc công ty TNHH Quang Điền (Đắk Lắk) gây xôn xao dư luận với 243 ngày ngồi tù oan và hành trình đi tìm công lý. Kết quả, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk phải bồi thường 2,8 tỷ đồng, xin lỗi nạn nhân công khai, còn các cán bộ liên quan bị kỷ luật từ khiển trách đến cảnh cáo.

Hay năm 2018, giám đốc hai doanh nghiệp Trí Tuệ Việt và Phan Ngọc Lê tại Đà Nẵng liên quan đến hợp đồng kinh tế với công ty Chefmeat bị bắt tạm giam 7 tháng. Dù đã có quyết định đình chỉ vụ án của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng, nhưng đã khiến cho hai giám đốc doanh nghiệp đang trên đà phát triển bỗng chốc trắng tay, nợ nần chồng chất, thậm chí, vợ giám đốc phải đi làm công nhân để trang trải cuộc sống.

Dù đã được minh oan, nhưng sau những ngày oan sai là những hệ lụy ngổn ngang không thể khắc phục, còn doanh nghiệp chỉ còn con đường lựa chọn phá sản. Như đã trở thành thông lệ, “Hình sự hóa các quan hệ kinh tế” đã thực sự trở thành bóng ma, ám ảnh và ngăn cản doanh nghiệp trên con đường mở rộng kinh doanh, sản xuất.

Khởi tố vụ án hai đại gia thanh long - Đi ngược cam kết của Chính phủ về hình sự hóa các quan hệ kinh tế

Mức tăng trưởng kinh tế Việt Nam 2 tháng đầu năm chạm ngưỡng thấp nhất trong 10 năm qua

Đầu năm 2020, trước thông tin dịch bệnh Covid-19 lan rộng ra khắp các Quốc gia và vùng lãnh thổ khiến kinh tế toàn cầu suy thoái; Còn tại Việt Nam, mức tăng trưởng GDP cả nước chạm ngưỡng thấp nhất trong 10 năm trở lại đây với 1,81%.

Trước tình hình khó khăn chung, Nhà nước và doanh nghiệp cùng phát huy tinh thần kiến tạo trong bối cảnh mới. Trong khi đó, ngành xuất khẩu nông sản, trái cây tại Tiền Giang rúng động khi công ty TNHH sản xuất và chế biến nông sản Cát Tường (Công ty Cát Tường) – Một trong những đơn vị xuất khẩu trái cây lớn nhất Tây Nam Bộ bị vướng vào vòng xoáy của nguy cơ hình sự hóa các quan hệ kinh tế. Nguyên nhân trực tiếp đến từ hợp tác làm ăn, vay vốn đầu tư để mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh giữa công ty Cát Tường và các đối tác.

Tuy nhiên khi có sự tranh chấp, thay vì cùng ngồi lại để giải quyết, tìm ra lối đi chung theo đúng như thỏa thuận thì các đối tác này đã gửi đơn tố cáo công ty Cát Tường tội danh “Lừa đảo, chiếm đoạt tài sản”. Thậm chí, cho rằng công ty Cát Tường làm khống hợp đồng kinh tế, “hóa kiếp” tiền vay vốn đầu tư cho người thân. Sau hơn 5 tháng điều tra, dù công ty Cát Tường đã cung cấp đẩy đủ các tài liệu chứng minh việc sử dụng tiền theo đúng thỏa thuận, cung cấp đầy đủ số lượng hàng hóa cho đối tác…; Thế nhưng Cơ quan Cảnh sát điều tra – Công an tỉnh Tiền Giang vẫn ra quyết định số 25/CSKT ngày 15/5/2020 về việc Khởi tố vụ án hình sự Lừa đảo chiếm đoạt tài sản xảy ra tại Công ty TNHH sản xuất chế biến nông sản Cát Tường và Công ty Cổ phần Thanh long Cát Tường Việt Nam.

Khởi tố vụ án hai đại gia thanh long - Đi ngược cam kết của Chính phủ về hình sự hóa các quan hệ kinh tế

Công ty Cát Tường và nguy cơ hình sự hóa quan hệ kinh tế 

Có hay không việc khởi tố sai vụ án?

Theo hồ sơ liên quan đến công ty công ty Dệt nhuộm Phước Thịnh (Công ty Phước Thịnh). Năm 2017, Công ty Cát Tường và Công ty Phước Thịnh hợp tác thành lập Công ty cổ phần Thanh Long Cát Tường Việt Nam (TLCT) nhằm bao tiêu trái thanh long xuất khẩu tại thị trường Hồng Kong và Trung Quốc.

Tại Biên bản họp Hội đồng quản trị ngày 15/6/2018, các cổ đông đã thống nhất sẽ dùng tài sản của ông Mã Tôn Thiện là 4 thửa đất dùng để thế chấp, vay vốn từ ngân hàng Vietcombank nhằm bổ sung vốn lưu động phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty với số tiền là 100 tỷ đồng, trong đó, đã được ngân hàng giải ngân 50 tỷ đồng. 

 Ngày 5/9/2018, Hội đồng quản trị công ty TLCT đã họp biểu quyết thông qua các nội dung hoạt động, trong đó có một số nội dung quan trọng như:

Công ty TLCT Việt Nam sẽ chịu trách nhiệm thu mua, gom hàng và bán hàng, thu tiền trong nước. Công ty TLCT Hồng Kong chịu trách nhiệm xuất khẩu, nhận đơn đặt hàng của khách nước ngoài và chuyển về cho TLCT Việt Nam lên đơn hàng, giao cho khách. Theo đó, công ty TLCT Hồng Kong sẽ thu tiền và chuyển trả về cho TLCT Việt Nam. Lợi nhuận phân chia là 50/50.

Khởi tố vụ án hai đại gia thanh long - Đi ngược cam kết của Chính phủ về hình sự hóa các quan hệ kinh tế

Thảo thuận vai trò, trách nhiệm giữa công ty Cát Tường và Phước Thịnh được thống nhất

Sau khi cuộc họp thông qua, Công ty TLCT Việt Nam đã mua và vận chuyển cho TLCT Hồng Kong số lượng thanh long có giá trị hơn 100 tỷ đồng. Tuy nhiên sau khi nhận được thanh long và bán hết tại thị trường Hồng Kong, Trung Quốc; Công ty TLCT Hồng Kong đột nhiên không chuyển tiền cho TLCT Việt Nam theo đúng thỏa thuận, khiến TLCT Việt Nam không thể thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng đúng thời hạn, khiến ngân hàng tạm ngưng cấp tín dụng.

Ngày 9/5/2019, các cổ đông công ty TLCT (gồm cả TLCT Hồng Kong và TLCT Việt Nam) cùng công Mã Tôn Thiện, Phạm Thị Tuyết Mai đã thỏa thuận để ông Mã Tôn Thiện bỏ tiền tất toán khoản vay tại ngân hàng, mỗi bên góp vốn có nghĩa vụ thanh toán cho ông Mã Tôn Thiện số tiền nợ gốc và lãi là hơn 50 tỷ.

Như vậy, thực chất công ty Cát Tưởng chịu lỗ khi chưa nhận đủ tiền gốc bỏ ra mua thanh long, một mặt phải chia lỗ 50% nghĩa vụ trong quá trình hợp tác.

Khởi tố vụ án hai đại gia thanh long - Đi ngược cam kết của Chính phủ về hình sự hóa các quan hệ kinh tế

Các hoạt động sản xuất, chế biến, xuất khẩu của Cát Tường bị tạm ngưng

Chưa dừng lại ở đó, công ty Cát Tường còn bị Công ty Hồng Lĩnh tố cáo thiếu căn cứ với tội danh Lừa đảo chiếm đoạn tài sản với số tiền hơn 100 tỷ đồng. Tuy nhiên, sự thực có đúng như nội dung tố cáo?

Theo hộ sơ vụ việc, Năm 2019 công ty Cát Tường tiến hành hợp tác với công ty Công ty Hồng Lĩnh, đại diện là ông Nguyễn Hồng Chương. Theo đó, công ty Cát Tường sẽ cung cấp hom giống thanh long vỏ vàng tai xanh cùng kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm; Công ty Hồng Lĩnh cung cấp quỹ đất 500ha và vốn để trồng và xây dựng nhà máy tại Bình Thuận theo tỷ lệ góp vốn 30/70.

Tại điều 3 của thỏa thuận, công ty Hồng Lĩnh có trách nhiệm thanh toán cho Cát Tường 150 tỷ đồng trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày ký kết (Chi phí khấu hao tài sản đã đầu tư). Số vốn góp của Cát Tường theo đó sẽ giảm xuống từ 610 tỷ còn 510 tỷ đồng. Tuy nhiên, phía công ty Hồng Lĩnh chỉ chuyển 90 tỷ đồng cho công ty Cát Tường và không lâu sau, tố cáo Cát Tường lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Thực chất vào thời điểm này, một phần quỹ đất của công ty Hồng Lĩnh bị phát hiện là đất mua bán trái pháp luật, UBND huyện Bắc Bình (Bình Thuận) đã yêu cầu công ty Hồng Lĩnh trả đất, do đó, công ty Hồng Lĩnh không thực hiện đủ cam kết cả về tiền và về đất khi thực hiện hợp tác với công ty Cát Tường.

Từ những nội dung tố cáo một chiều như trên, cơ quan cảnh sát điều tra đã ra quyết định Tạm hoãn xuất nhập cảnh đối với ông Trần Văn Sang và Đoàn Văn Sang – CTHĐQT và Giám đốc công ty Cát Tường từ tháng 2 đến tháng 9/2020.

 Tuy nhiên trong quá trình điều tra, dù phía công ty Cát Tường đã đưa ra các chứng cứ, tài liệu chứng minh quá trình mua hàng, chuyển hàng, thậm chí các biên bản, giấy tờ về việc đã hoàn thành tất toán các khoản vay của ngân hàng cho cơ quan chức năng (trong vụ việc với công ty Phước Thịnh) và các văn bản liên doanh với công ty Hồng Lĩnh, tuy nhiên không hiểu sao, các giấy tờ này đều không được chấp nhận. Theo ghi nhận, cơ quan Cảnh sát điều tra và Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tiền Giang vẫn giữ nguyên quyết định khởi tố vụ án hình sự đối với công ty Cát Tường?

Từ mâu thuẫn trong kinh doanh, Cơ quan Cảnh sát điều tra và Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tiền Giang đã đưa vào thành vụ án hình sự với nhiều tình tiết nghiêm trọng, đẩy doanh nghiệp vào con đường phá sản, có nguy cơ nối tiếp các tiền lệ trong việc hình sự hóa các quan hệ kinh tế, trái với cam kết của chính phủ.

Khởi tố vụ án hai đại gia thanh long - Đi ngược cam kết của Chính phủ về hình sự hóa các quan hệ kinh tế

Thỏa thuận hợp tác giữa công ty Cát Tường và Hồng Lĩnh, nhưng công ty Hồng Lĩnh sau đó không cung cấp được đủ quỹ đất theo thỏa thuận do mua bán đất trái pháp luật

Hậu quả trước hết do doanh nghiệp và người nông dân gánh chịu

Hơn 200 ngày ông Trần Văn Sang và ông Đoàn Văn Sang (Công ty Cát Tường) bị tạm hoãn xuất nhập cảnh để phục vụ điều tra, chờ kết quả giải quyết của cơ quan chức năng đồng nghĩa với việc các đối tác xuất khẩu nước ngoài e dè, ngưng đặt hàng. Chuỗi giá trị liên kết từ chủ động nguồn giống, chăm sóc, kỹ thuật, bao tiêu của công ty Cát Tường đối với nông dân xây dựng hơn 10 năm đột nhiên đứt gãy.

Mọi hoạt động thu mua, sản xuất, chế biến, xuất khẩu không thể hoạt động, đứng trước tình trạng “chết mòn” trước khi mọi việc được làm sáng tỏ. Không những thế, cuộc sống của hàng ngàn hộ dân thì nơm nớp lo sợ bị thương lái Trung Quốc ép giá, còn không bán thì phải đổ bỏ công sức lao động suốt cả mùa vụ, ngồi trên đống lửa vì không có đầu ra.

Khởi tố vụ án hai đại gia thanh long - Đi ngược cam kết của Chính phủ về hình sự hóa các quan hệ kinh tế

Nông dân đổ bỏ thanh long cho cá ăn

Ghi nhận của PV tại huyện Chợ Gạo (Tiền Giang), phần lớn nông dân sống dựa vào thu nhập từ vườn thanh long. Tuy nhiên với giá thanh long rớt thảm hại như năm nay (Đa số do Cát Tường không thể thu mua) nhiều nông hộ đã buộc phải lựa chọn chặt bỏ, đổ bỏ; Nhiều hộ bị mất trắng thu nhập.

Tại ấp Trung Thạnh, xã Trung Hòa (Chợ Gạo) Hợp tác xã thu mua thanh long bỏ trống, đồ đạc ngổn ngang do không hoạt động; Còn ngay phía đối diện chỉ hơn 1 tháng trước, người dân chứng kiến hàng trăm xe tải chở đổ bỏ hàng tấn thanh long ra vào mỗi ngày. Mùi trái cây phân hủy ảnh hưởng đến cả cộng đồng dân cư, là nơi trú ngụ cho loài muỗi, giun và các loại côn trùng khác.

Cây thanh long phải chăm sóc quanh năm. Nếu đến mùa, chúng tôi phải ở suốt ngoài ruộng. Từ đầu năm tới giờ, thanh long giá quá rẻ, chỉ năm ngàn, sáu ngàn/ ký là coi như mất trắng, lỗ. Như mọi năm chúng tôi cũng thu được khoảng 1 tấn/ ha, được khoảng 40 triệu, năm nay giá rẻ như vậy mà không bán được, thanh long đổ bỏ cho cá ăn không à. Mà cho cá ăn nhiều thì lại lo cá chết.” – Ông Trương Văn Sâm - ấp Trung Thạnh, xã Trung Hòa, huyện Chợ Gạo, Tiền Giang cho biết.

Bi đát hơn, chúng tôi đã bắt gặp một chủ vườn đang tiến hành chặt bỏ vườn thanh long 8 năm tuổi sắp vào thời kỳ thu hoạch. Gia đình anh năm nay không những không có thu nhập, mà còn lỗ nặng bởi chi phí đầu tư bỏ ra nhưng không thể duy trì tiếp.

Năm nay gia đình chúng tôi có khoảng 4 ngàn trụ thanh long. Từ đầu năm tới giờ chưa thu được mà phải chặt bỏ, hoàn toàn trắng tay. Giữ lại thì tốn nhiều chi phí như điện, nước, nhân công ... giá thanh long rớt quá không duy trì nổi. Tôi chưa biết sẽ trồng loại cây trồng nào thay thế” – Người dân cho biết.

Khởi tố vụ án hai đại gia thanh long - Đi ngược cam kết của Chính phủ về hình sự hóa các quan hệ kinh tế

Mất trắng thu nhập và buộc chặt bỏ do thanh long mất giá, không có đầu ra

Chứng kiến xuất khẩu đình trệ, nông sản rớt giá, các cuộc giải cứu thanh long, dưa hấu, sầu riêng… đã diễn ra. Thế nhưng bánh mỳ thanh long, pizza thanh long hay bún dưa hấu vẫn cần nhiều thời gian để hoàn thiện công nghệ và được thị trường chấp nhận. Và đẩy mạnh nông sản, không phải chỉ phục vụ tiêu dùng trong nước, mà cần hướng đến thị trường nước ngoài để nâng cao chất lượng, kỹ thuật, hình ảnh, mang lại nguồn lợi cho nông dân, doanh nghiệp, và kinh tế toàn dân.

Bài học từ không ít các vụ việc hình sự hóa các quan hệ kinh tế nhãn tiền vẫn còn đó. Sau những ngày oan sai, dù được minh oan nhưng doanh nghiệp tay trắng hoàn toàn, mất hết uy tín, danh dự, cơ hội làm ăn. Thậm chí, có những ông chủ doanh nghiệp không thể vực dậy nổi cả tinh thần và cơ nghiệp sau cơn biến động. Còn người nông dân đổ mồ hôi, sôi nước mắt với nghề nông lúc nào cũng bất an, lo sợ bởi “chữ nợ”, nghèo đói vẫn hoàn nghèo đói.

Cam kết của Chính phủ

Tại Hội nghị Chính phủ và Doanh nghiệp diễn ra ngày 9/5/2020, Bộ trưởng Bộ Công an và Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao đều cam kết không hình sự hóa các quan hệ kinh tế, dân sự. Trong đó, hỗ trợ tối đa các thủ tục nhập cảnh, xuất cảnh đảm bảo nhanh chóng, thuận lợi, an ninh, an toàn cho các chuyên gia, nhà quản lý kinh tế, lao động kỹ thuật cao là người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, làm việc trong các dự án FDI là một trong những giải pháp để thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Ngày 25/5/2020, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 84/NQ-CP về các nhiệm vụ, giải pháp tiếp tục tháp gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và bảo đảm trật tự an toàn xã hội, trong đó, khẳng định sẽ “Không hình sự hóa các quan hệ kinh tế” để tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh.

Do đó, trong việc tranh chấp giữa các doanh nghiệp, các cơ quan tố tụng cần làm đúng vai trò, trách nhiệm thể hiện tinh thần cầm cân nảy mực; Thực hiện đúng chủ trương, cam kết của Đảng và Nhà nước trong việc thúc đẩy kinh tế bởi những hậu quả từ việc nhận định, phán quyết sai là không thể khắc phục.

PV Tây Nam Bộ




BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM






Tin mới nhất