fspin Án lệ của TAND tối cao áp vào vụ án dân sự ở TP.HCM có phù hợp? - Chuyên trang điện tử Sao Pháp Luật - Đơn vị trực thuộc Báo Pháp Luật Việt Nam

Án lệ của TAND tối cao áp vào vụ án dân sự ở TP.HCM có phù hợp?



Cho rằng Tòa án Nhân dân (TAND) Tối cao đem một án lệ không đúng bản chất để áp dụng vụ án mà mình là nguyên đơn, ông Nguyễn Văn Chơn (ngụ Nhà Bè) đã làm đơn khiếu nại gửi cơ quan chức năng.

Một vụ tranh chấp đất đai trải qua 2 phiên tòa, đã đi đến hồi kết khi uỷ ban Thẩm phán TAND cấp cao tại TP.HCM ra quyết định giám đốc thẩm, buộc bị đơn phải trả lại phần đất chiếm hữu trái pháp luật cho nguyên đơn thì bất ngờ mới đây, TAND Tối cao ra quyết định kháng nghị phán quyết trên. Điều này khiến nguyên đơn không đồng tình, bởi lý do mà quyết định của TAND Tối cao đưa ra không hợp lý: đó là áp dụng án lệ của một vụ án dân sự không cùng điều kiện, hoàn cảnh, bản chất vào vụ án này.

Án lệ của TAND tối cao áp vào vụ án dân sự ở TP.HCM có phù hợp?

Khu đất tranh chấp đã xét xử qua 3 phiên toà vẫn chưa xong.

Bị đơn có dấu hiệu giả chữ ký để chiếm đất trái phép

Theo trình bày của ông Nguyễn Văn Chơn (sinh năm 1931, nguyên đơn của vụ án này), trước đây, cụ cố của ông là ông Lê Công Nhu có sở hữu một phần đất có diện tích 10.400m2 ở phường An Phú Đông (Q.12).

Trước khi mất, cụ Nhu chia đều cho 3 người con là bà Lê Thị Đắc, ông Lê Công Hoán và bà Lê Thị Đến. Trong đó, phần đất của cụ bà Lê Thị Đến được để lại cho 3 người con là ông Nguyễn Văn Chơn, bà Huỳnh Thị Gái và ông Huỳnh Văn Mẫm.

Vào năm 1975, vợ chồng bà Đỗ Thị Liễu đến mượn lô đất của anh em ông Chơn để canh tác. Ông Chơn đồng ý với điều kiện khi nào em ông là Huỳnh Văn Mẫm đi cải tạo về thì trả lại. Tuy nhiên, năm 1982, khi ông Mẫm trở về, cùng ông Chơn đến nhà bà Liễu đòi đất thì chồng bà Liễu đưa ra tờ nhượng đất canh tác vĩnh viễn.

Theo bị đơn Đỗ Thị Liễu, ngày 6/11/1975, cụ Hoán, ông Tường, bà Bông và ông Chơn ký "Tờ chuyển nhượng đất vĩnh viễn" cho ông Lương Minh Nhơn (chồng bà Liễu) 6.000 m2 đất gồm phần cụ Hoán, cụ Đến (được cố Nhu chia thừa kế). Từ khi nhận chuyển nhượng vào năm 1975 đến nay, ông Lương Minh Nhơn đã đăng ký theo Chỉ thị 299/TTg của Thủ tướng Chính phủ và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) năm 1998. 

Năm 2000, ông Lương Minh Nhơn chết, bà Liễu cùng các con được hưởng thừa kế phần đất này, làm thủ tục kê khai di sản thừa kế và được cấp GCNQSDĐ vào năm 2001.

Không đồng ý, ông Nguyễn Văn Chơn khởi kiện đòi lại đất, vì cho rằng vợ chồng bà Liễu lợi dụng sự mù lòa của ông để làm giấy mua bán giả mạo, hợp thức hóa phần đất tranh chấp.

Năm 2018, TAND Q.12 (TP.HCM) xét xử sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Chơn, vì việc sang nhượng giữa các bên không phù hợp với quy định pháp luật. 

Tòa nhận định, nguồn gốc đất tranh chấp là của cụ Lê Công Nhu để lại. Xét tờ sang nhượng đất ngày 6/11/1975 liên quan đến phần đất của 3 anh em ông Chơn, theo HĐXX, mẹ ông Chơn để lại phần đất cho 3 anh em ông Chơn, nhưng năm 1975 một mình ông Nguyễn Văn Chơn ký bán cho chồng bà Đỗ Thị Liễu mà không có sự đồng ý của 2 người còn lại là không hợp pháp.

Mặt khác, về năng lực của chủ thể ký tờ chuyển nhượng đất, HĐXX nhận định, căn cứ thẻ căn cước năm 1969 do chính quyền Sài Gòn cấp cho ông Chơn xác định 2 mắt ông đã bị hư, vì vậy ông Chơn là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. 

Theo bộ luật Dân sự thì khi giao dịch dân sự của người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi phải do người đại diện của họ xác lập, thực hiện.

Trong đơn kiến nghị gửi cơ quan chức năng sau khi nhận quyết định của TAND Tối cao, ông Nguyễn Văn Chơn khẳng định: “Tôi bị mù, không biết đọc và biết viết. Tôi chỉ biết điểm chỉ vào các giấy tờ mà cơ quan chức năng yêu cầu chứ không biết ký tên. Chữ ký trong giấy chuyển nhượng đất vĩnh viễn là chữ ký giả”.

Án dụng “án lệ” 33/2020 vào trường hợp này liệu có hợp lý?

Sau khi trải qua hai phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm do TAND TP.HCM xét xử với 2 phán quyết trái ngược nhau. Đến tháng 11/2019, Ủy ban Thẩm phán TAND cấp cao tại TP.HCM xử giám đốc thẩm, chấp nhận toàn bộ kháng nghị của Viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM, hủy bản án phúc thẩm và y án sơ thẩm của TAND Q.12.

Theo đó, Ủy ban Thẩm phán TAND cấp cao tại TP.HCM nhận định cấp phúc thẩm không xem xét toàn diện đối với giao dịch dân sự làm phát sinh tranh chấp giữa các bên là tờ nhượng đất vĩnh viễn ngày 6/11/1975, mà chỉ căn cứ vào quá trình quản lý, sử dụng đất tranh chấp khi có tờ nhượng đất vĩnh viễn là không đánh giá toàn diện các chứng cứ khách quan của vụ án.

Như đã đề cập, vụ án đã đi đến hồi kết thì bất ngờ ngày 21/10/2020, TAND tối cao tiếp tục có quyết định kháng nghị giám đốc thẩm (do ông Nguyễn Văn Du, Phó chánh án TAND tối cao, ký), đề nghị Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao xét xử giám đốc thẩm theo hướng hủy quyết định giám đốc thẩm của Ủy ban Thẩm phán TAND cấp cao tại TP.HCM và giữ nguyên bản án phúc thẩm của TAND TP.HCM.

Kháng nghị của TAND tối cao đã vận dụng tinh thần án lệ số 33/2020 của HĐTP TAND tối cao vào ngày 5/2/2020 (án lệ này xuất phát từ một vụ án tranh chấp đất đai ở Hưng Yên, do TAND Tối cao ra phán quyết vào ngày 5/2/2020). Theo án lệ này thì “cá nhân được nhà nước cấp đất nhưng không sử dụng mà để người khác quản lý, sử dụng ổn định, lâu dài từ khi được giao đất; trong quá trình sử dụng đất, người này đã tôn tạo đất, xây dựng nhà ở ổn định, đăng ký kê khai quyền sử dụng đất mà người được cấp đất không có ý kiến gì thì tòa án không chấp nhận yêu cầu đòi lại quyền sử dụng đất”.

Tuy nhiên, phía nguyên đơn cho rằng đất của gia đình ông có nguồn gốc do ông bà để lại (không phải đất nhà nước như án lệ 33/2020 đề cập), bị chồng bà Liễu chiếm hữu không ngay tình, bất hợp pháp nhằm chiếm đoạt. Vì vậy, việc TAND tối cao kháng nghị, áp dụng án lệ 33/2020 đề nghị y án phúc thẩm là không đúng, đồng thời tình huống pháp lý trong án lệ số 33 hoàn toàn không giống với trường hợp các bên đang tranh chấp mà bị TAND tối cao kháng nghị.

Từ những viện dẫn, chứng cứ trên, ông Nguyễn Văn Chơn đã làm đơn gửi các cơ quan chức băng kiến nghị hủy quyết định kháng nghị của TAND Tối cao.

N.MINH


Bài liên quan




BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM






Tin mới nhất