Bình Định: Người dân lo sợ mất đất, mất nhà vì khai thác cát



Nhiều năm nay, người dân thôn Quang Hy (xã Phước Lộc) và thôn Thọ Nghĩa (xã Phước Nghĩa, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định) sống chung với lũ quét, gánh chịu bao mất mát từ thiên tai, bởi sạt lở đôi bờ sông Tranh nối giữa 2 xã. Theo người dân, xảy ra tình trạng trên là bởi khai thác cát tại đoạn bờ tràn cầu TX7 nhưng đến nay, ngành chức năng vẫn chưa xử lý dứt điểm, gây hoang mang và bức xúc cho người dân địa phương.

Bình Định: Người dân lo sợ mất nhà, chết người vì khai thác cát

Nhiều xe chờ múc cát để đưa về bãi tập kết.

Ngày 5/6, Báo Pháp luật Việt Nam nhận được đơn thư của tập thể người dân xóm Hy Long (thôn Quang Hy, xã Phước Lộc) phản ánh việc UBND xã Phước Nghĩa liên tục cho phép các nhà thầu khai thác cát quá nhiều, múc quá sâu xuống lòng sông Tranh đoạn cầu TX7, gây ảnh hưởng lớn đến đời sống của bà con, nguy cơ sạt lở về diện tích đất đai cũng như nhà ở vào mùa mưa lũ là rất lớn.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, tại thôn Quang Hy, mỗi mùa mưa lũ đi qua thì ruộng vườn nhà ở của người dân bị hư hại và mất mát rất nhiều. Đáng chú ý, có gia đình còn bỏ cả nhà bên bờ sông để vay mượn tiền xây một ngôi nhà khác ở nhằm bảo toàn tính mạng; có hộ thì hoa màu và ruộng vườn bị cuốn trôi, sạt l mất luôn cả đất canh tác.

Chẳng hạn như hộ bà Võ Thị Mỹ Dung nhà bị sạt l nghiêm trọng nên gia đình bà đã phải bỏ hoang ngôi nhà cũ, rồi lùi vào trong để xây một ngôi nhà khác ở. Một sào đất canh tác nông nghiệp của gia đình bà cũng bị sạt lỡ và cuốn trôi ngay phía trên cầu TX7. Sau đó, hộ bà được UBND xã cho thuê đất canh tác nhưng thời gian thuê chỉ được một năm thì xã thu hồi lại. Đến nay, hộ bà không có đất canh tác.

Bình Định: Người dân lo sợ mất nhà, chết người vì khai thác cát

Xe chở quá khổ quá tải, gây nguy hiểm cho người dân qua lại và ô nhiễm môi trường.

Phía sau nhà hộ ông Nguyễn Văn Nho có 2 sào đất vườn, 2 sào đất ruộng đều bị sạt l và cuốn trôi không còn sử dụng được nữa. Đến nay, ngôi nhà của ông cũng chỉ cách bờ sông khoảng 7m, nếu sạt l tiếp tục thì sau một mùa lũ gia đình ông cũng không còn nhà để ở.

Các hộ dân như bà Lê Thị Hạnh, ông Nguyễn Bá Hậu, bà Bùi Thị Thanh Hoa, bà Nguyễn Ngọc Liên và nhiều hộ dân sinh sống 2 bên bờ sông đều bị lũ cuốn trôi ruộng vườn và nhà ở có nguy cơ sạt l cao.

Cũng như người dân thôn Quang Hy, người dân thôn Thọ Nghĩa (xã Phước Nghĩa) cũng đang sống trong tình trạng tương tự. Ông Trần Nguyên An sống ở đầu cầu Đập Cây Xoài cho biết, mỗi mùa mưa lũ về thì hoa màu, cây cối đều bị cuốn trôi, kể cả nhà cũng bị cuốn đi. Ngay gần phía bên kia cầu, mùa mưa lũ trước cũng có ngôi nhà sạt l và bị cuốn trôi.

Để có thêm thông tin, chúng tôi đã có buổi làm việc với ông Lê Quốc Dũng - Chủ tịch UBND xã và ông Nguyễn Văn Đông - cán bộ địa chính xã Phước Nghĩa.

Qua hồ sơ được cung cấp, mỏ cát tại cầu TX7 đoạn bờ tràn mà UBND xã Phước Nghĩa đang tận thu được UBND tỉnh Bình Định ra văn bản số 4202/UBND-KT ngày 22/7/2019 xét theo đề nghị của Sở Tài nguyên và Môi trường tại văn bản số 1173/STNMT-TNKS ngày 24/6/2019 về việc bàn giao cho địa phương quản lý, khai thác các mỏ cát nhỏ lẻ để phục vụ nhu cầu dân sinh. Chủ tịch UBND tỉnh đồng ý chủ trương giao cho huyện Tuy Phước được khai thác một số điểm mỏ. Trong đó, có mỏ cát nhỏ 0,6ha thuộc bãi bồi nhánh rẽ song Tranh ngay bờ tràn cầu LX7 thôn Thọ Nghĩa.

Bình Định: Người dân lo sợ mất nhà, chết người vì khai thác cát

Nhiều ngôi nhà gần cầu Đập Cây Xoài tiềm ẩn nguy cơ sạt lở.

Ngày 26/12/2019 Sở Tài nguyên và Môi trường  văn bản số 2918/STNMT-TNKS gửi UBND huyện Tuy Phước, giao cho UBND huyện yêu cầu cấp xã thành lập tổ tự quản để quản lý khu vực cần tận dụng lượng cát thừa để khơi thông dòng chảy; thực hiện thu vào ngân sách xã từ việc sử dụng cát phải nộp theo hướng dẫn của Chi cục Thuế địa phương áp dụng thông báo số 141/TB-UBND ngày 8/6/2018 và văn bản số 4202/UBND-KT ngày 22/7/2019 của UBND tỉnh…

Ông Nguyễn Văn Đông cho biết, khoảng giữa năm 2020, xã mới bắt đầu cho khai thác cát tại địa điểm bờ tràn cầu LX7 thôn Thọ Nghĩa. Theo nhu cầu xây dựng của người dân trên địa bàn, tất cả đều làm theo đúng quy trình, từ việc người dân viết đơn, rồi xã xét đồng ý đến việc thuê xe múc và phương tiện vận chuyển.

Tuy nhiên, qua ghi nhận của chúng tôi, lượng cát được khai thác và chở đi một ngày trên dưới vài chục chuyến xe tải Chiến Thắng, cày xới con đường bê tông dân sinh dọc bờ sông cũng như cầu Đập Cây Xi.

Phía đầu cầu Đập Xoài ghi rõ: “Cầu tràn bị hư hỏng cấm các loại phương tiện có trọng tải trên một tấn đi qua”. Thế nhưng, những chiếc xe Chiến Thắng vẫn hiên ngang chở cát quá tải trọng đi qua cầu về các bãi tập kết cát.

Trong khi đó, ông Đông chỉ cung cấp được duy nhất một đơn xin sử dụng cát xây nhà của bà Lê Thị Mỹ Dung (ngụ thôn Thọ Nghĩa). Khi được hỏi về nguồn tiền thu cho ngân sách từ khi khai thác đến nay, ông Đông không cung cấp được. Vậy một lượng cát lớn như thế được múc lên từ nhánh sông Tranh đã đi về đâu? Số tiền thu được từ việc khai thác cát đó được sử dụng như thế nào?

Tất cả đều làm đúng quy trình, làm đúng các văn bản chỉ đạo nhưng người dân nơi đây lại khóc ròng giữa văn bản và hiện trạng khai thác thực tế. Dư luận cho rằng có sự không rõ ràng trong việc tận thu cát tại đây, để mỗi năm khi mùa mưa về thì người dân lại sống trong nỗi sợ nhà bị cuốn, người chết…

Thiết nghĩ, cơ quan chức năng cần nhanh chóng vào cuộc xác minh sự việc, quản lý việc khai thác chặt chẽ, tránh tình trạng được một mà mất mười cho người dân.

Báo Pháp luật Việt Nam sẽ tiếp tục thông tin vụ việc.