Cuộc chạy đua của các chuỗi cà phê trong thời Covid 19



Ảnh hưởng trước mắt bởi dịch bệnh cũng không cản bước các chuỗi cà phê tiếp tục mở chuỗi để đánh chiếm thị trường.

Bất chấp tình hình dịch bệnh, các chủ cửa hàng cà phê nội và ngoại vẫn đề ra kế hoạch mở rộng trong thời gian tới. Dường như lợi nhuận không phải là đích đến cuối cùng đối với nhiều doanh nghiệp trong cuộc đua mở chuỗi cà phê ở Việt Nam.

Cuộc chạy đua của các chuỗi cà phê trong thời Covid 19

Ảnh hưởng của Covid 19 tác động không nhỏ đến doanh thu của các chuỗi cà phê.

Nhu cầu tiêu dùng hằng ngày, chịu thiệt hại ít nhất trong mùa dịch và dư địa tăng trưởng vẫn còn rất lớn là những lý do khiến nhiều chuỗi vẫn lên kế hoạch mở rộng ngay trong thời điểm dịch bệnh. Guta, chẳng hạn, hiện có 100 điểm bán tập trung ở khu Đông TP.HCM.

Chuôi The Coffee House, dù đang có nhiều thay đổi trong ban lãnh đạo, cũng công bố mở rộng trong năm nay. Tạm tính đến cuối năm 2020, The Coffee House có hơn 170 cửa hàng trên toàn quốc. Theo đó, có 2 hướng mở rộng mà The Coffee House dự định sẽ thực hiện khi dịch bệnh được kiểm soát.

https://cdn.brvn.vn/editor/2021/05/U37_21595chuoicaphe1_1620141881.jpeg

Tăng trưởng số lượng cửa hàng theo từng năm.

Đầu tiên là mở rộng mô hình phục vụ đối tượng văn phòng, thông qua việc lựa chọn các địa điểm tập trung người đi làm nhiều hơn. Quy mô cửa hàng cũng được điều chỉnh để tối ưu công suất. Giai đoạn 2019-2020, The Coffee House đã thử nghiệm 5 cửa hàng, quy mô dưới 200 m2 (nhỏ hơn một nửa so với các quán The Coffee House truyền thống), để phục vụ việc bán mang đi.

Hướng thứ 2 là tiếp tục mở rộng các cửa hàng The Coffee House truyền thống nhưng đẩy mạnh sự hiện diện ở khu vực dân cư, đặc biệt là các khu du lịch lớn. Trường hợp dịch bệnh vẫn tiếp diễn, The Coffee House sẽ mở rộng tầm ảnh hưởng của ứng dụng cùng tên để tận dụng năng lực New Retail mà đơn vị chủ quản là Seedcom luôn đeo đuổi. Thông qua ứng dụng, khách hàng có thể tìm quán, xem sản phẩm, đặt hàng và giao dịch theo nhu cầu.

Cuộc chạy đua của các chuỗi cà phê trong thời Covid 19

Chuỗi cà phê the coffee house luôn có chổ đứng trên thị trường.

Tín hiệu tích cực này không chỉ diễn ra ở các chuỗi cà phê phổ thông. Ngay đến Starbucks, nơi có giá bán cao gấp 3 lần mức giá trung bình hiện nay, cũng công nhận sức mua nội địa đang cứu vãn doanh nghiệp này trong giai đoạn dịch bệnh.

Thậm chí, sức hấp dẫn của thị trường cà phê Việt Nam còn thu hút cả chuỗi cà phê Amazon của Thái Lan. Đây là khoản đầu tư của Central Group và PTT trị giá khoảng 3,5 triệu USD để xây dựng chuỗi Café Amazon dẫn đầu tại Thái Lan và nay bắt đầu thâm nhập các thị trường nước ngoài như Việt Nam.

Theo thông lệ, các cửa hàng của Café Amazon thường có diện tích từ 40-200 m2 và 85% số cửa hàng mở mới của chuỗi sẽ đến từ nhượng quyền thương mại. Phần còn lại do PTT đầu tư và liên doanh với các đối tác địa phương. Phó Chủ tịch Điều hành cấp cao của PTTOR (công ty con của PTT chuyên về mảng bán lẻ) cho biết, thị trường Việt Nam có rất nhiều tiềm năng để kinh doanh cửa hàng cà phê với nền kinh tế đang tăng trưởng cao và nhu cầu tiêu dùng cà phê ngày một lớn.

Nghiên cứu gần đây của World Bank cho thấy, tiềm năng thị trường nội địa của Việt Nam có thể tiêu thụ đến 70.000 tấn cà phê/năm. Nghĩa là với sản lượng cà phê 700.000-800.000 tấn/năm, lượng cà phê tiêu thụ nội địa đạt gần 10%. Trong khi đó, theo Hiệp hội Cà phê Thế giới, tiêu dùng nội địa của cà phê Việt Nam hiện chỉ đạt gần 3,6%, mức thấp nhất trong số các nước sản xuất cà phê.

https://cdn.brvn.vn/editor/2021/05/U37_21595chuoicaphe2_1620141852.jpeg

Bảng khảo sát cho thấy kết quả chạy đua của các thương hiệu trong năm 2020

Thị trường tiềm năng nhưng câu hỏi về lợi nhuận đối với mô hình chuỗi cà phê ở Việt Nam vẫn luôn gây tò mò với giới kinh doanh. Vì sao với lợi nhuận mỏng chưa từng có nhưng các ông chủ Việt Nam vẫn liên tục mở rộng chuỗi? Báo cáo VIRAC năm 2019 cho thấy dường như lợi nhuận ở nhóm chuỗi ngoại như Starbucks hay Highlands Coffee nhờ vào định vị thương hiệu tốt và độ phủ lớn, tập trung ở khu vực văn phòng. Higlands Coffee tiếp tục là quán quân về doanh thu và bỏ xa các chuỗi còn lại với hơn 2.000 tỉ đồng, lợi nhuận trước thuế 84 tỉ đồng.

Trong khi đó, các chuỗi nội địa như The Coffee House hay Phúc Long dù doanh thu cả trăm tỉ đồng nhưng tiền lãi chưa tương xứng. Điển hình như The Coffee House, xếp thứ 2 về doanh thu với 863 tỉ đồng nhưng dẫn đầu về khoản lỗ với lợi nhuận sau thuế âm hơn 80 tỉ đồng. 

https://cdn.brvn.vn/editor/2021/05/U37_21595chuoicaphe03_1620141719.jpeg

Highlands Coffee đang dẫn đầu về doanh thu.

Dù là hình thức nào thì sản lượng tiêu thụ cà phê hằng năm phải đủ lớn để duy trì chi phí hoạt động của nhà máy. Vì thế, các chuỗi này liên tục mở rộng vừa tăng sản lượng cà phê tiêu thụ hằng năm vừa làm thương hiệu để phục vụ nhu cầu xuất khẩu trong tương lai. Một thương hiệu cà phê cung cấp cho hàng trăm cửa hàng ở Việt Nam chắc chắn sẽ là câu chuyện truyền thông có giá trị hơn thương hiệu không có cửa hàng nào.

Như vậy, nếu mục tiêu mở rộng làm thương hiệu để xuất khẩu thì với lợi nhuận vài tỉ đồng hằng năm đã là thành công với các doanh nghiệp chuỗi cà phê nội địa. Tuy nhiên, vì biên lợi nhuận quá thấp nên rủi ro dành cho nhóm này luôn ở mức cao. Còn đối với nhóm không nhắm đến mục tiêu xuất khẩu, doanh thu, lợi nhuận phần lớn đến từ các nhà đầu tư nhượng quyền. Quy mô chuỗi càng lớn, càng thu hút nhà đầu tư tham gia. Hai mô hình nhượng quyền đang thịnh hành ở thị trường Việt Nam hiện nay là nhượng quyền 0 đồng và nhượng quyền truyền thống.

https://cdn.brvn.vn/editor/2021/05/U37_21595chuoicaphe01_1620141510.jpeg

Nhượng quyền đang trở thành xu thế hiện nay.

Một số đơn vị nhượng quyền khác còn kiếm thêm doanh thu từ việc bán máy móc, thiết bị rang xay. Tuy nhiên, nhìn chung đặc điểm của nhóm này là chỉ cung cấp thiết bị, vật tư còn việc kinh doanh, vận hành thành hay bại là phần của người nhượng quyền. Nhóm nhượng quyền truyền thống, điển hình như Guta hay Passio sẽ thu các loại phí trong mô hình nhượng quyền nhưng sẽ chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý bộ phận vận hành ở các chi nhánh./.