fspin Dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về nước mắm nên lưu giữ hương vị độc đáo của Việt Nam - Chuyên trang điện tử Sao Pháp Luật - Đơn vị trực thuộc Báo Pháp Luật Việt Nam

Dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về nước mắm nên lưu giữ hương vị độc đáo của Việt Nam



Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam giao Bộ NN&PTNT nghiên cứu kỹ các ý kiến của các tổ chức, hiệp hội về tiêu chuẩn cho nước mắm, tổ chức đối thoại tạo thống nhất, bảo đảm sức khỏe, quyền lợi của người tiêu dùng và không để ảnh hưởng tiêu cực tới sản xuất, kinh doanh nước mắm truyền thống.

Hiệp hội nước mắm truyền thống đã tự công bố Tiêu chuẩn

Ngày 15/1/2017, tại nhà thi đấu Nguyễn Du (TP.HCM), lần đầu tiên có hơn 50 đơn vị là những hãng nước mắm truyền thống lâu đời cùng với các nhà SX gạo tử tế trong nước hội ngộ, tham gia ngày “Hội Tết Gạo ngon và nước mắm Việt”, do Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao phối hợp Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản (VASEP) tổ chức. 

Cùng ngày, VASEP phối hợp với các hiệp hội nước mắm truyền thống lần đầu tiên công bố bộ Tiêu chuẩn nước mắm truyền thống Việt Nam. Đây là lần đầu tiên Vasep cùng với Câu lạc bộ Nước mắm truyền thống công bố bộ tiêu chuẩn nước mắm truyền thống Việt Nam. Bộ tiêu chuẩn này được biên soạn theo Nghị định 127/2007/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), mục tiêu của bộ tiêu chuẩn này là lưu giữ hương vị sản phẩm nước mắm hết sức độc đáo của Việt Nam để giới thiệu không chỉ cho người tiêu dùng mà cả thế giới được biết đến.

Theo đó, nước mắm truyền thống được định nghĩa là loại chất lỏng trong, không có cặn lơ lửng, có mùi đặc trưng của cá biển lên men trong muối mặn kéo dài ít nhất 9 tháng. Theo bộ tiêu chuẩn, nước mắm pha loãng làm giảm độ muối và bổ sung các loại phụ gia.

Các doanh nghiệp chuyên sản xuất để phân phối phải có thêm logo nước mắm truyền thống, tên loại cá dùng để sản xuất, địa chỉ cơ sở, chỉ tiêu chất lượng, chỉ tiêu thành phần và hạn sử dụng…

Tại lễ công bố bộ Tiêu chuẩn nước mắm truyền thống Việt Nam, 4 hiệp hội nước mắm truyền thống gồm Phú Quốc, Phan Thiết, Nha Trang, TP.HCM và một số doanh nghiệp nước mắm truyền thống ở phía Bắc đã liên kết lại thành Câu lạc bộ nước mắm truyền thống trực thuộc VASEP.

Bộ tiêu chuẩn gồm 7 phần, nêu rõ phạm vi áp dụng, nguyên liệu, yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử, ghi nhãn, vận chuyển …

Theo đó, nguyên liệu dùng để chế biến nước mắm truyền thống là cá biển, muối biển, nước, chất tạo ngọt và chất điều vị.

Dựa theo độ đạm tổng số và các chỉ tiêu cảm quan như màu sắc, độ trong, mùi vị và tạp chất nhìn thấy bằng mắt thường, nước mắm truyền thống được phân thành 3 hạng như sau: loại “Đặc biệt” có hàm lượng đạm toàn phần là N TP≥ 35g/l; “Thượng hạng” là 25g/l ≤ NTP< 35g/l và “Hạng 1” là 15g/l≤ NTP< 25g/l.

Trong đó, tất cả các hạng nước mắm này bắt buộc phải có màu từ nâu cánh gián đến nâu vàng, không có cặn vẩn, mùi lạ và tạp chất xen lẫn. Bộ tiêu chuẩn cũng quy định trên các dụng cụ chứa đựng nước mắm để bày bán tối thiểu phải ghi “Nước mắm truyền thống” và hàm lượng đạm toàn phần...

Đã có tiêu chuẩn, dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về ”quy phạm thực hành sản xuất nước mắm" để làm gì?

Thời gian gần đây, một số tổ chức, hiệp hội đã có kiến nghị gửi Thủ tướng về xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cho nước mắm do Bộ NN&PTNT chủ trì soạn thảo.

Về vấn đề này, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam giao Bộ NN&PTNT nghiên cứu kỹ các ý kiến của các tổ chức, hiệp hội về tiêu chuẩn cho nước mắm, tổ chức đối thoại tạo thống nhất, bảo đảm sức khỏe, quyền lợi của người tiêu dùng và không để ảnh hưởng tiêu cực tới sản xuất, kinh doanh nước mắm truyền thống.

Dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về nước mắm nên lưu giữ hương vị độc đáo của Việt Nam

TS. Trần Thị Dung, chuyên gia nước mắm, nguyên cán bộ Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Thủy sản, nay thuộc Bộ NN&PTNT) đã chỉ ra nhiều điểm bất hợp lý của Dự thảo tiêu chuẩn sản xuất nước mắm, đặc biệt theo bà, đang có sự đánh tráo, xóa nhòa ranh giới nước mắm truyền thống và công nghiệp.

Dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về ”quy phạm thực hành sản xuất nước mắm"  (TCVN 12607:2019) do Cục Chế biến và phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT) soạn thảo, dù theo giải thích chỉ là tự nguyện, không ép buộc nhưng đang bị cho là sẽ làm khó, thậm chí từng bước "giết chết" ngành nước mắm truyền thống. Dự thảo đã gặp phải những phản ứng trái chiều từ dư luận.

Nhiều ý kiến cho rằng, những tiêu chuẩn đưa ra trong dự thảo là không hợp lý, gây khó khăn, thậm chí triệt tiêu nước mắm truyền thống. TS Trần Đáng - Chủ tịch Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho rằng, mục đích của việc ban hành TCVN đối với nước mắm trước tiên là nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, vì trước đây đã có dự thảo chứ không phải bây giờ mới có.

Hiệp hội, các nhà sản xuất nước mắm truyền thống không chấp nhận khái niệm nước mắm nguyên chất và nước mắm như trong dự thảo, mà cần phải trả lại đúng tên là nước mắm truyền thống và nước mắm công nghiệp.

Theo đó, một số quy định trong Dự thảo Tiêu chuẩn được cho là không phù hợp như chỉ phân thành 2 loại là nước mắm nguyên chất và nước mắm. Trong khi đó, trên thị trường đang tồn tại 2 loại sản phẩm là nước mắm truyền thống và nước mắm công nghiệp, còn gọi là nước chấm...

Theo hãng nghiên cứu thị trường Euromonitor, thị trường nước mắm ước tính có giá trị khoảng 4,5 tỷ USD và có mức tăng trưởng hàng năm khoảng 4,7% trong giai đoạn từ 2016 đến 2021.

Trong đó, thị trường nước mắm Việt Nam được định giá vào khoảng 501 triệu USD, với sản lượng hơn 70.000 tấn nước mắm được sản xuất trong năm 2015. Mỗi năm có hơn 300 triệu lít nước mắm được tiêu thụ, trung bình một người Việt sử dụng 4 lít nước mắm mỗi năm.

Dự thảo cũng yêu cầu kiểm soát dư lượng các loại thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật… trong khi nguyên liệu làm nước mắm truyền thống ở Phú Quốc là cá cơm tự nhiên được đánh bắt từ biển.

Nhiều hộ sản xuất cho rằng nội dung nhận diện histamin trong dự thảo TCVN 12607:2019 hoàn toàn bị thừa.

Dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về nước mắm nên lưu giữ hương vị độc đáo của Việt Nam

Lý giải về Dự thảo tiêu chuẩn này, ông Đào Trọng Hiếu - Phó Trưởng phòng phát triển thị trường thủy sản (Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản- Bộ NN&PTNT) cho biết, Dự thảo là tiêu chuẩn về quá trình, chứ không phải tiêu chuẩn về yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm, không đưa ra các chỉ tiêu và mức giới hạn cần tuân thủ đối với các chỉ tiêu đó cho sản phẩm cuối cùng.

Về vấn đề này, tiến sĩ Trần Thị Dung (chuyên gia ngành nước mắm) cho biết điều khiến bà và các nhà sản xuất nước mắm truyền thống lo ngại nhất chính là dùng thẩm quyền của cơ quan nhà nước để đưa ra định nghĩa xóa nhòa ranh giới giữa nước mắm truyền thống và nước mắm pha chế công nghiệp.

Bà nói hiện có khoảng 2.800 cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống, nước mắm công nghiệp chỉ có vài “đại gia”. Các cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống ở các địa phương đều được Cục, Chi Cục hay phòng an toàn vệ sinh thực phẩm... cấp phép chứng nhận cơ sở đủ điều kiện sản xuất. Nếu không đủ điều kiện thì các cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống đã bị đóng cửa từ lâu.

Ông Trương Quang Hiến, Chủ tịch Hiệp hội Nước mắm Phan Thiết, cũng cho rằng dự thảo về quy phạm thực hành sản xuất nước mắm đưa ra yêu cầu kiểm soát các loại thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật... trong khi nguyên liệu làm nước mắm truyền thống là cá biển chứ không phải cá nước ngọt.

Theo ông Hiến, điều này cũng đồng nghĩa quy định này buộc nhà sản xuất nước mắm truyền thống phải tốn tiền xét nghiệm các chỉ tiêu không có nguy cơ tồn dư trong nước mắm. Đây là điều rất vô lý.

  • Minh Nhật

Bài liên quan




BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM






Tin mới nhất