Hạt lanh và công dụng của nó đối với sức khỏe con người



(SPL)- Hạt lanh là một loại thực phẩm có nguồn gốc thực vật cung cấp chất béo, chất chống oxy hóa và chất xơ có lợi cho sức khỏe. Một số người gọi nó là “thực phẩm chức năng”, có nghĩa là một người có thể ăn nó nhằm tăng cường sức khỏe.

Hạt lanh và công dụng của nó đối với sức khỏe con người

(Ảnh minh họa)

Hạt lanh, tên gọi khoa học là Linum usitatissimum, có nguồn gốc từ các nước thuộc khu vực Trung Đông khoảng 30 nghìn năm trước.

Cây lanh được trồng để lấy hạt và lấy sợi (từ thân cây). Sợi lanh có độ chắc gấp 2 - 3 lần so với sợi bông, thẳng và trông mịn. Vải lanh được dùng phổ biến tại các nước phương Tây, có thể dùng làm ga trải giường, khăn trải bàn và quần áo lót.

Hạt lanh có hai màu: màu nâu và màu vàng. Cả hai loại đều có giá trị dinh dưỡng như nhau. Bạn có thể sử dụng hạt lanh ở dạng hạt, dạng bột hoặc dạng dầu.

Hạt lanh gì? Dinh dưỡng của hạt lanh

Trong hai thìa hạt lanh xay, ngoài cung cấp chất xơ, chúng còn chứa một số dinh dưỡng khác bao gồm:

  • 3,6g chất béo omega - 3
  • 75 calo
  • 2,6 gam protein
  • 4 gram carbohydrate
  • 6 gam chất béo.
  • 4g chất xơ (16% nhu cầu khuyến nghị hàng ngày)
  • 100 milligram (mg) phốt pho
  • 60 mg magiê (14,28% nhu cầu khuyến nghị hàng ngày)
  • 120 mg kali (2,55% nhu cầu khuyến nghị hàng ngày)

 

Hạt lanh được sử dụng phổ biến vì có những lợi ích nổi bật như sau:

Hàm lượng chất xơ cao

Hạt lanh chứa hai loại chất xơ: chất xơ hòa tan (20 - 40%) và chất xơ không hòa tan (60 - 80%) đều được lên men nhờ vi khuẩn trong ruột già, từ đó làm phân hồn đi và giúp chúng ta đi tiêu đều đặn hơn. Cụ thể:

  • Chất xơ hòa tan trong hạt lanh có khả năng làm chậm tốc độ tiêu hóa, giúp điều chỉnh lượng đường trong máu và giảm nồng độ cholesterol.
  • Chất xơ không hòa tan trong hạt lanh giúp nước được hấp thụ vào phân, làm tăng khối lượng và khiến phân mềm hơn. Vì thế, ngăn được tình trạng táo bón cũng như cải thiện tình trạng của hội chứng ruột kích thích và bệnh túi thừa.

hạt lanh chứa hàm lượng chất xơ cao

Giúp làn da và tóc khoẻ mạnh

Hạt lanh chứa nhiều nhóm vitamin B cùng với hàm lượng chất béo omega-3 ALA đều có lợi cho sức khỏe làn da và tóc. Đối với da, hạt lanh cải thiện được các triệu chứng của mụn trứng cá, chàm bột nhiễm (bệnh eczema), trứng cá đỏ và giúp da mịn màng hơn. Còn đối với tóc, việc dùng dầu hạt lanh sẽ giúp tóc trở nên bóng và khỏe chắc vì hoạt động như một loại kem dưỡng ẩm tự nhiên.

Giảm cân hiệu quả

Hàm lượng chất xơ hòa tan trong hạt lanh sẽ làm chậm quá trình hoạt động tiêu hóa diễn ra trong dạ dày, đồng thời kích thích hàng loạt các hormone kiểm soát sự thèm ăn và tạo nên cảm giác no. Nhờ đó, bạn có thể kiểm soát được cân nặng cơ thể.

Ngoài ra, trong một nghiên cứu còn cho thấy thêm: việc bổ sung 2.5g chiết xuất từ sợi lanh vào thức uống có tác dụng chống lại cảm giác đói và sự thèm ăn.

hạt lanh giảm cân hiệu quả

Giảm cholesterol

Hạt lanh có khả năng làm giảm cholesterol, cải thiện sức khỏe tim mạch nhờ chứa nhiều chất xơ. Lúc này, chất xơ liên kết với muối mật trong cơ thể (muối mật được hình thành do cholesterol được kéo từ máu vào gan) và được đào thải ra ngoài cơ thể, nhờ đó làm giảm nồng độ cholesterol.

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh hạt lanh có thể làm giảm cholesterol:

  • Khi tiêu thụ 3 muỗn canh bột hạt lanh (khoảng 30g) mỗi ngày, diễn ra trong vòng 3 tháng đối với người có hàm lượng cholesterol cao, kết quả cho thấy: cholesterol tổng thể giảm được xuống 17% và cholesterol LDL xấu giảm gần 20%. Hoặc tiêu thụ 30g hạt lanh mỗi ngày đối với phụ nữ mãn kinh cho thấy: tổng lượng cholesterol và cholesterol LDL giảm lần lượt là 7% và 10%.
  • Khi dùng 1 muỗn canh (10g) bột hạt lanh mỗi ngày cho những người bị bệnh tiểu đường trong vòng 1 tháng, kết quả cho thấy rằng hạt lanh có thể làm tăng 12% lượng cholesterol HDL tốt.

Hạt lanh làm giảm cholesterol đáng kể

Chứa hàm lượng cao chất chống oxy hóa

Hạt lanh chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa, như:

  • Axit ferulic: có thể giúp cơ thể ngăn ngừa một số bệnh mãn tính.
  • Hợp chất phytosterol: có tác dụng làm giảm cholesterol, trong đó axit p-Coumaric được xem là hợp chất chống oxy hóa chính có trong hạt lanh.
  • Lignans: hoạt động như chất chống oxy hóa và phytoestrogen, giúp cân bằng nội tiết tố, cải thiện sức khỏe tế bào, chống lão hóa và có đặc tính chống vi khuẩn, vi rút cao.

Cải thiện sức khoẻ tiêu hoá

Việc bổ sung hạt lanh trong chế độ ăn uống sẽ giúp bạn cải thiện được tình trạng sức khỏe tiêu hóa, nhất là thúc đẩy nhu động ruột hoạt động thường xuyên. Thậm chí chất xơ không hòa tan còn trở thành nguồn thức ăn lý tưởng cho các vi khuẩn có lợi trong đường ruột.

Hạt lanh cải thiện sức khoẻ tiêu hoá

Giảm nguy cơ bị ung thư

Trong hạt lanh chứa hợp chất lignans, gấp 800 lần so với các loại thực phẩm thực vật khác, đây là chất có đặc tính chống oxy hóa và estrogen mạnh mẽ, giúp cải thiện sức khỏe và ngăn ngừa một số bệnh ung thư như ung thư vú ở phụ nữ và ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới. 

Theo một nghiên cứu được tiến hành tại Canada với hơn 6.000 phụ nữ cho thấy: việc ăn hạt lanh làm giảm đi nguy cơ mắc ung thư vú khoảng 18%. Còn đối với phái mạnh, trong 6 tháng cho thấy: khi bổ sung 30g hạt lanh mỗi ngày trong chế độ ăn ít chất béo có thể làm giảm đi các dấu hiệu liên quan đến ung thư tuyến tiền liệt.

Ngoài ra, hạt lanh cũng có tác dụng trong việc ngăn ngừa ung thư ruột kết và ung thư da trong một số nghiên cứu được tiến hành trong phòng thí nghiệm và động vật.

Hạt lanh giảm nguy cơ bị ung thư

Chứa hàm lượng cao axit béo Omega-3

Hạt lanh còn là nguồn cung cấp axit béo omega-3, nhất là loại axit béo omega-3 ALA có lợi cho sức khỏe tim mạch cũng như phòng chống nguy cơ bị đột quỵ.

ALA là một loại axit béo thiết yếu cho cơ thể mà chúng ta không thể tự sản xuất được mà phải sử dụng từ nguồn thực phẩm bên ngoài. Loại axit béo này có khả năng ngăn chặn việc tích tụ cholesterol có trong mạch máu, giảm tình trạng viêm diễn ra trong động mạch và giảm sự phát triển của khối u trong cơ thể.

Hạt lanh chứa hàm lượng cao axit béo Omega-3

Tốt cho phụ nữ trong giai đoạn mãn kinh

Hợp chất lignans trong hạt lanh còn có lợi cho phụ nữ mãn kinh nhờ có khả năng hoạt động như estrogen. Từ đó, giảm được nguy cơ mắc bệnh loãng xương và có thể duy trì được kinh nguyệt đều đặn ở phụ nữ.

Hạt lanh tốt cho phụ nữ trong giai đoạn mãn kinh

Hạt lanh và hạt chia hạt nào tốt hơn?

Hạt chia có hình bầu dục, kích thước nhỏ, màu đen hoặc trắng và vị khá nhạt. Trong khi hạt lanh có hình dạng phẳng, kích thước lớn hơn, màu nâu hoặc màu vàng, vị đậm thơm hơn so với hạt chia.

Cả 2 loại hạt đều chứa lượng lớn chất đạm và axit béo omega-3. Tuy nhiên, nếu bạn đang muốn tìm nguồn thực phẩm chứa omega-3 lớn thì hạt lanh là lựa chọn phù hợp. Còn hạt chia thì được đánh là có chứa nhiều chất xơ và chất khoáng hơn so với hạt lanh.

Hạt lanh và hạt chia hạt nào tốt hơn?

(Ảnh minh họa)

Hạt lanh và hạt chia đều có tác dụng làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim nhờ axit béo ALA, giảm lượng đường trong máu và hệ tiêu hóa nhờ chất xơ. Thế nhưng, hạt lanh mang lại hiệu quả chống ung thư tốt hơn nhờ chứa hàm lượng lignans gấp 15 lần so với lượng lignans trong hạt chia.

Không những thế, hàm lượng chất xơ hòa tan trong hạt lanh lại nhiều hơn, nên có tác dụng giảm đói và thèm ăn hiệu quả hơn so với hạt chia.

Tóm lại, hạt lanh có nhiều ưu điểm hơn so với hạt chia về tác dụng phòng chống ung thư, hỗ trợ giảm cân và trở thành nguồn cung cấp omega-3 đáng kể so với hạt chia./.


Bài liên quan