Ký ức tuổi thơ về cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc 1979



Ngày 17 tháng 2 năm 1979, Trung Quốc xua mấy chục vạn quân xâm lược Việt Nam. Những ký ức về những ngày này đã ăn sâu vào đầu một đứa trẻ 6 tuổi là tôi khi ấy. Hơn 40 năm đã qua, nhưng những ký ức về những ngày hào hùng ấy vẫn còn nguyên vẹn trong tôi.

Hôm ấy - tôi không nhớ ngày và cũng không nhớ năm tháng, mãi sau này lớn lên mới biết là tháng 2 năm 1979 - làng tôi được lệnh sơ tán khẩn cấp. Quê tôi ở Bắc Thanh Hóa mà đã phải chuẩn bị và tiến hành với một không khí khẩn trương như vậy thì chắc hẳn các tỉnh phía trên càng phải khẩn trương thế nào. Tôi nhớ lúc 8 giờ sáng, kẻng đánh liên hồi và dân quân đi đến từng nhà đốc thúc mọi người tập trung ra sân kho hợp tác xã. Cha tôi khi đó đang ở một trung đoàn cách xa nhà gần 100 km nên bà nội tôi, mẹ tôi đã tất bật chuẩn bị để sơ tán. Khi dân quân vào đốc thúc bà nội tôi cương quyết không đi và nói rằng bà đã 78 tuổi nên cương quyết ở lại đây, sống chết bà cũng không đi đâu nữa. Bà nói bà sẽ ở lại để canh ngôi nhà và canh xóm làng và nếu có chết bà cũng cam lòng. Sau một hồi vận động và chúng tôi khóc lóc, bà đồng ý đi. Mẹ tôi vét tất cả trong nhà còn không tới 5 bơ gạo (lon sữa bò) bỏ vào tay nải, bà tôi một bên đeo tay nải chứa 5 bơ gạo còn tay kia dắt tôi. Mẹ tôi quảy trên vai đòn gánh với hai bên là hai cái rổ, một cái em trai tôi, một bên em gái tôi cùng lỉnh kỉnh nồi niêu, xoong, chảo, các đồ vật dụng của gia đình. Sau khi tập trung ở sân kho hợp tác, thực hiện điểm danh xong chúng tôi được đưa về tập trung tại sân lớn của một gia đình khá giả trong xóm, tôi nhớ khi đó khoảng 2 giờ chiều. Từ sáng cho tới khi ấy chúng tôi không có gì trong bụng. Trưởng công an xã lên nói một thôi, một hồi - tôi không nhớ gì - chỉ nhớ mỗi chi tiết là giặc đã tràn sang các tỉnh biên giới phía Bắc, đã xé xác và đập đầu nhiều trẻ em ở các tỉnh biên giới phía Bắc. Ông giơ một chạc cây có 2 nhánh lên và nói rằng nó sẽ dốc đầu xuống và xé đôi ra như thế này. Khi ấy, lũ trẻ chúng tôi mặt cắt không còn giọt máu.

 

Những ngày tháng 2.1979, từng đoàn quân tiến ra biên giới Ảnh: Trần Mạnh Thường Ảnh: Nam Trần

Những ngày tháng 2.1979, từng đoàn quân tiến ra biên giới ẢNH: TRẦN MẠNH THƯỜNG

          Cái sợ đã át đi cái đói khi cả ngày không có gì vào bụng. Thế nhưng điều mà chúng tôi mong mỏi và dõi mắt trông từng phút một là cha tôi, giờ này ông đang ở đâu? Khi ông về tìm chúng tôi liệu có tìm thấy (khi ấy làm gì có điện thoại). Rất may, khoảng gần 5 giờ chiều, nắng đã gần tắt hẳn (năm ấy tháng 2 nhưng trời nắng to vào ban ngày, ban đêm lạnh giá) tôi thấy cha tôi hớt hải đạp chiếc xe đạp cà tàng về. Ông thông báo với mọi người là tình hình rất căng thẳng. Khoảng 7 giờ tối, chúng tôi được lệnh tất cả về nhà chờ đợi lệnh vào ngày hôm sau. Cả ngày hôm sau, rồi hôm sau nữa chúng tôi vẫn ở yên trong ngôi làng của mình. Mãi sau này tôi mới biết bộ đội của chúng ta đã ngăn được bước tiến của quân thù. Ngay chiều hôm sau, cả làng tôi được lệnh đào hầm trú ẩn. Cha tôi đã đi ngay sáng hôm ấy vì nhiệm vụ, mẹ con tôi chỉ đào được mỗi cái hầm chữ nhật nho nhỏ mà 5 người trong gia đình tôi chỉ vừa đủ ngồi thụp đầu xuống trong chật chội. Tôi còn nhỏ nhưng đã biết nhiều và nói với mẹ tôi: Nếu giặc tới đây mà hầm nhà ta thế này chắc bà và mẹ con ta sẽ chết. Những gia đình có nhiều người khỏe sẽ đào được những căn hầm chữ A, chữ U rất lớn nằm dưới gốc cây cổ thụ có thể chứa cả chục người dưới lòng đất. Mỗi đêm, dân quân tập luyện rầm rập. Hàng đêm, chúng tôi tập trung vào một nhà duy nhất trong làng có đài để nghe bài hát của nhạc sỹ Phạm Tuyên. Chúng tôi hát theo đến thuộc lòng: "Tiếng súng đã vang trên bầu trời biên giới”. Lớp lớp những người anh, người chú của chúng tôi lại lên đường và lâu lâu chúng tôi lại thấy xã tổ chức một buổi lễ long trọng truy điệu những người hy sinh.

 

40 năm cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía bắc (17.2.1979 - 17.2.2019): Chiến thắng của chính nghĩa

          Thực tiễn của cuộc sống khi ấy đã dạy cho chúng tôi biết cách cảnh giác cao độ. Bất kỳ người lạ nào lảng vảng trong khu vực của làng là chúng tôi chú ý và nếu thấy bất thường sẽ đi báo với những người có trách nhiệm. Tôi nhớ năm ấy có một người lang thang ăn xin, nhìn điệu bộ rất khả nghi, chúng tôi báo cáo và sau này các vị ở trên thông báo rằng ta đã bắt vì người đó là gián điệp. Cũng vậy, một hôm có một người bán thuốc Bắc đến làng tôi, ông trình đủ giấy tờ hợp lệ và xin ở nhờ một gia đình hàng xóm của tôi. Khi tiếp xúc, tôi thấy ông có rất nhiều biểu hiện khả nghi, tôi đi báo cáo cho trưởng công an xã, ông chỉ nói các cháu đừng đánh động gì, cứ để từ từ ta theo dõi. Sáng hôm sau, chủ nhà dậy sớm thấy thuốc thang còn bỏ vương vãi lại rất nhiều còn ông thày thuốc đã cao chạy xa bay không để lại dấu vết.

          Cuộc chiến đấu bảo vệ biên cương của Tổ quốc năm ấy đã có 60 nghìn đồng bào và chiến sỹ ta bị giết hại và hy sinh anh dũng. Nếu không có sự hy sinh anh dũng và quả cảm ấy có lẽ những ngày năm ấy chúng tôi không biết sống chết ra sao. Có một nhà thơ nổi tiếng đã viết: “Không có ai tẻ nhạt trên đời/ Mỗi số phận chứa một phần lịch sử”. Sự hy sinh vì Tổ quốc, vì nhân dân là hành động cao đẹp nhất. Chúng ta không chống nhân dân Trung Quốc, chúng ta cũng không muốn “đòi nợ” Trung Quốc, bởi đâu chỉ Trung Quốc, nếu đòi nợ thì Việt Nam có quá nhiều con nợ, nhưng lịch sử phải trả về cho lịch sử những giá trị chân chính nhất, công minh, chính xác nhất những gì nó đã diễn ra.

                                                                                          VŨ TRUNG KIÊN




BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM






Tin mới nhất