Mua sắm quá đà: Lý do và cách để tránh chi tiêu quá mức



(SPL) - CNA Lifestyle đã hỏi các chuyên gia và đưa ra các mẹo trở thành người mua sắm khôn ngoan hơn.

Những điều sau đây có giống như những đoạn độc thoại nội tâm mà bạn có khi ra ngoài mua sắm?

“Son môi màu hồng này có ít sắc cam hơn 20 thỏi son màu hồng khác mà tôi có ở nhà.”

"Tôi làm việc rất chăm chỉ, tôi hoàn toàn xứng đáng với điều này (điều mà tôi thậm chí chưa bao giờ biết rằng nó đã tồn tại cho đến năm phút trước)."

“Tôi chỉ cần tìm thêm một chiếc áo thun giá 5 đô la để đủ điều kiện nhận 200 đô la giao hàng miễn phí - mặc dù tôi đang không cần hoặc không muốn thứ gì khác. Tôi sẽ tiết kiệm được rất nhiều tiền cho việc vận chuyển! ”

Nếu bạn thấy mình gật đầu đồng ý, có thể đã đến lúc lùi lại một chút trước khi rút ví hoặc nhấp vào “mua”. Những lý lẽ như thế này là một dấu hiệu cảnh báo rằng bạn có thể bắt đầu chi tiêu quá mức, có thể dẫn đến căng thẳng cho các mục tiêu tài chính cá nhân nếu không được kiểm soát.

The science of impulse buying SHOPPING

(Ảnh: Unsplash/Arturo Rey)

Tiến sĩ Perpetua Neo, một nhà tâm lý học và huấn luyện viên lãnh đạo giải thích: “Sự thôi thúc đối với việc mua sắm quá mức là một hình thức tự điều trị để thoát khỏi tâm trí bận rộn của chúng ta.

“Thông thường nhất, đó là động lực để thoát khỏi bất cứ điều gì mà một người đang phải trải qua, chẳng hạn như mức độ căng thẳng cơ bản như làm việc quá sức, kiệt sức và ngủ kém. Mua hàng là một cứu cánh nhất thời cho đầu của chúng ta, và “cơn sốt adrenaline” khiến bạn cảm thấy thật tuyệt vời”.

“Sự thôi thúc với việc mua sắm quá mức là một hình thức tự điều trị để thoát khỏi tâm trí bận rộn.”

Nhưng theo thời gian, hành vi đối phó này có nguy cơ leo thang.

Tiến sĩ Neo cho biết thêm: “Mua sắm quá mức với mặt hàng nhỏ có thể là liều thuốc ẩn dụ đối với các mặt hàng lớn hơn, bởi vì bạn học cách trở nên thoải mái hơn với việc chi tiêu và với tổng số tiền lớn hơn.’’

Vì vậy, theo thời gian, từ món hàng Daiso trị giá 2 đô la không phải là không thể chuyển sang giày thể thao Gucci và túi xách Chanel để có được cảm giác phấn khích khi bạn bước ra khỏi cửa hàng với một món hàng mới sáng bóng trên tay.

Mua sắm quá đà: Lý do và cách để tránh chi tiêu quá mức

Thương mại điện tử và các ứng dụng mua sắm làm tăng thêm sự cám dỗ vì bạn thực sự không phải cố gắng chi tiêu nhiều.

“Mua sắm trực tuyến cho phép bạn thỏa mãn ngay lập tức vì chúng ta không cần phải rời khỏi nhà nhưng điều đó cũng có nghĩa là chu kỳ của sự hài lòng ngắn hơn và kết quả là chúng ta cảm thấy cần phải mua lại sớm”, Andrea Kennedy, một chuyên gia tài chính và nhà sáng lập cho biết. 

Để thu hút sự chú ý của người tiêu dùng, nhiều cửa hàng kinh doanh điện tử cũng đưa ra hàng loạt khuyến mãi khó cưỡng lại.

“Các ưu đãi và phiếu giảm giá khiến bạn tiêu tiền nhưng được đóng khung để khiến tâm trí bạn tin rằng bạn đang tiết kiệm tiền. Trong thời điểm mà chúng ta được cho là cẩn trọng hoặc khắc khổ hơn, ý tưởng rằng chúng ta đang tiết kiệm trong khi chi tiêu có thể khiến chúng ta cảm thấy hài lòng về bản thân ”, Tiến sĩ Neo nói.

Và khi bạn nhận được thông báo với đồng hồ đếm ngược hoặc với nội dung chỉ còn một số mặt hàng trong kho, hãy lưu ý rằng những điều này có thể gây ra cảm giác cấp bách.

“Các ưu đãi và giảm giá khiến bạn tiêu tiền nhưng được đóng khung để khiến tâm trí bạn tin rằng bạn đang tiết kiệm tiền.”

Để biết bạn phụ thuộc vào việc mua sắm như thế nào để có được cảm giác sảng khoái, hãy ghi lại cảm giác của bạn sau khi cơn sốt dopamine ban đầu biến mất.

Sue Anne Han, nhà tâm lý học tư vấn chính tại Phòng khám Y học Adelphi Psych, cho biết: “Mặc dù mua sắm có thể giúp tăng cảm xúc tích cực trong thời gian ngắn, nhưng những hành vi như vậy thường nhanh chóng dẫn đến sự xấu hổ, cảm giác tội lỗi và hối hận. Và để quản lý cảm giác xấu hổ và thất vọng, chúng sẽ đi vào một chu kỳ củng cố khác để đối phó với cảm xúc - vì vậy bạn cảm thấy tốt, sau đó bạn cảm thấy tồi tệ, và sau đó bạn chi tiêu nhiều hơn để cảm thấy tốt trở lại.’’

Những cảm giác tội lỗi đó thậm chí có thể khiến một số cá nhân nói dối về số tiền họ chi tiêu cho việc mua sắm hoặc dùng nhiều cách để che giấu việc mua hàng của họ với gia đình và bạn bè.

“Chúng tôi thường gọi việc chi tiêu theo cảm xúc này là "liệu pháp bán lẻ". Tên này gây hiểu lầm, vì nó ngụ ý rằng hành động sẽ cải thiện sức khỏe tâm thần - nhưng ngược lại không phải như vậy” Han nói. Bà nói, nếu một cá nhân cảm thấy tình hình đang vượt quá tầm kiểm soát, điều quan trọng là phải tìm kiếm liệu pháp để giúp kiểm soát những cảm xúc sâu sắc hơn có thể là gốc rễ của hành vi đó và học các công cụ đối phó lành mạnh.

Trong trường hợp xấu nhất, một số người thậm chí có thể lâm vào cảnh nợ nần hoặc gặp phải các vấn đề tài chính do mua sắm quá đà. Kennedy nói: “Thật là nguy hiểm khi chi tiêu của bạn hoàn toàn chênh lệch với thu nhập hoặc tài sản của bạn, và bạn mất khả năng tiết kiệm hoặc lâm vào cảnh nợ nần để tiêu dùng.

The science of impulse buying SHOPPING CART

(Ảnh: Unsplash/Artem Beliaikin)

Tất nhiên, không có gì sai khi trân trọng những điều tốt đẹp hơn trong cuộc sống. “Mua sắm là một hoạt động mà tất cả mọi người đều tham gia, vì vậy ở một mức độ nào đó, có thể khó nhận biết khi nào việc mua sắm đã vượt quá giới hạn. Nhiều người thích mua sắm và thậm chí chi tiêu nhiều hơn mức cần thiết, nhưng những đặc điểm này không khiến họ trở thành con nghiện ”, Han giải thích.

Tuy nhiên, chắc chắn mọi người trong chúng ta đều thích cảm giác hài lòng khi trở thành một người mua sắm thông minh. Do đó, đây là 5 thủ thuật giúp bạn tránh được tình trạng bội chi để có thể tận hưởng niềm vui mua sắm mà không còn cảm giác tội lỗi.

TẠM DỪNG TRƯỚC KHI MUA

Tiến sĩ Neo khuyến nghị, hãy hít thở sâu ba lần để thực hiện “thiết lập lại não bộ” trước khi bắt đầu mua hàng. Hãy cho bản thân một chút thời gian để đánh giá một cách hợp lý xem bạn cần những gì trong giỏ hàng. Và hơn hết, đừng mua sắm khi bạn cảm thấy căng thẳng, lo lắng hoặc xuống tinh thần. Cô ấy nói, "Những gì bạn mua khi bạn ở một nơi tốt rất khác so với khi bạn ở một nơi tồi tệ."

The science of impulse buying PIGGY BANK

(Ảnh: Pexels/Thirdman)

CAM KẾT THEO MỘT KẾ HOẠCH TÀI CHÍNH

Kennedy nói, để thực sự thay đổi thói quen chi tiêu của mình, bạn cần phải cam kết. Ví dụ: “thanh toán cho chính mình” bằng cách chuyển một số tiền cố định vào một tài khoản ngân hàng riêng biệt hàng tháng trước khi phân bổ phần còn lại làm “tiền chi tiêu” của bạn.

Mặc dù có vẻ khó khăn để có một ngân sách thắt lưng buộc bụng, nhưng hãy nhớ rằng điều này không phải là vĩnh viễn vì thói quen tài chính của bạn sẽ thay đổi theo thời gian, Tiến sĩ Neo khuyên. Và đây là điều đáng mong đợi: “Thỉnh thoảng hãy dành cho mình một số phần thưởng để bạn không bị bùng nổ”, cô nói.

ĐỂ MẮT ĐẾN THẺ TÍN DỤNG

Theo Han, hãy có một thẻ ghi nợ riêng chỉ với một số tiền cố định trong thẻ ghi nợ để chi tiêu, vì vậy bạn không thể mua sắm nóng vội. Hoặc loại bỏ nhiều thẻ tín dụng.

Kennedy đồng ý, nói rằng có những đặc quyền từ việc hợp nhất chi tiêu trên một loại thẻ. Nếu thẻ mang lại cho bạn điểm thưởng và bạn có thể quy đổi điểm thưởng này thành quà tặng lớn như các chuyến bay miễn phí, thì việc sử dụng thẻ theo cách này một cách chiến lược có thể mang lại lợi nhuận.

Ví dụ: mỗi quý, UOB Lady’s Card cho phép chủ thẻ chọn tối đa hai danh mục chi tiêu ưu tiên như thời trang, du lịch, ăn uống hoặc phương tiện đi lại mà từ đó họ kiếm được số điểm thưởng gấp mười lần. Điều này cho phép chủ thẻ tối đa hóa số điểm tích lũy tùy thuộc vào cách tiêu tiền của mình.

Mua sắm quá đà: Lý do và cách để tránh chi tiêu quá mức

(Ảnh: Unsplash/Pickawood)

TRÁNH ĐI MUA SẮM MỘT MÌNH

Chỉ mua sắm với bạn bè hoặc người thân để họ giúp bạn tiết chế chi tiêu, Han nói.

Kennedy cho biết cũng rất đáng để dành thời gian cho một mạng lưới bạn bè, những người thích tập trung vào tiết kiệm và đầu tư, để thói quen của họ cũng ảnh hưởng đến bạn.

THAM GIA CÁC HOẠT ĐỘNG KHÁC

Nếu việc mua sắm đang trở thành mối bận tâm đến mức khiến bạn bỏ bê những khía cạnh khác của cuộc sống, hãy tìm cách khiến bản thân bận rộn. “Hãy tìm những cách khác để tận hưởng thời gian giải trí của bạn như tập thể dục, kết nối xã hội hoặc học một điều gì đó mới,” Han nói.

The science of impulse buying HOBBY

(Ảnh: Pexels/Ron Lach)


 


Bài liên quan