Thách thức thị trường lao động mùa dịch: Thay đổi và thích ứng như “tắc kè hoa”



Đại dịch Covid-19, không chỉ gây tác động đến nền kinh tế toàn cầu mà còn ảnh hưởng đến đời sống của người lao động các nước. Thay vì “ sống chung với lũ”, nhiều người lao động đã và đang từng bước chuyển mình theo hướng linh hoạt, đổi mới sáng tạo để thích nghi với tình hình mới.

Thị trường lao động mùa dịch qua những con số “biết nói”

Theo khảo sát từ Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), do tác động của dịch Covid-19 có 90% doanh nghiệp Việt Nam bị ảnh hưởng nặng nề và nhóm chịu ảnh hưởng tiêu cực nhất chính là các doanh nghiệp mới hoạt động, quy mô vừa và nhỏ dẫn tới 1/3 số lao động bị cắt giảm. Trước tình hình sản xuất, kinh doanh khó khăn việc cắt giảm nhân sự là điều doanh nghiệp phải làm để vượt qua cơn khủng hoảng này, ước tính số lao động phải cho nghỉ việc chiếm khoảng 30% tổng số lao động trong một doanh nghiệp; bên cạnh đó, cũng có nhiều doanh nghiệp phải ngừng hoạt động hay thậm chí phá sản. Cụ thể, cả nước có 32.1 triệu người từ 15 tuổi trở lên bị ảnh hưởng trong đó: 69.2% người bị giảm thu nhập, 39.9% người phải nghỉ luân phiên/ nghỉ giãn việc/ giảm giờ làm, khoảng 14.0% buộc phải tạm nghỉ hoặc tạm ngừng hoạt động sản xuất kinh doanh.

Thách thức thị trường lao động mùa dịch: Thay đổi và thích ứng như “tắc kè hoa”

 ảnh minh họa: Nhiều gói hỗ trợ, chính sách của Chính phủ đã giúp tháo gỡ phần nào khó khăn của các doanh nghiệp và người lao động.

Cũng theo Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, các chỉ số về việc làm, lao động, thu nhập của người lao động trong quý IV/2020 và cả năm 2020 giảm so với cùng kỳ các năm trước. Có thể thấy, dịch bệnh đã xoay chuyển cuộc sống của người lao động từ chính thức sang phi chính thức, từ có việc làm sang không có việc làm dẫn đến thiếu tính ổn định.

Quá trình đi tìm việc làm trong thời điểm cắt giảm nhân sự là một hành trình gian nan đối với người lao động đặc biệt là lao động nữ và người lớn tuổi. Không có quá nhiều sự lựa chọn nên người lao động buộc phải đặt bản thân trong tình thế “đụng đâu làm đó - thuê gì làm nấy” dẫu nhiều vất vả, khó khăn. Ngay cả khi chi tiêu phải hết sức tằn tiện nhưng bấy nhiêu vẫn chưa thể giúp họ có được cuộc sống tốt hơn.

Thích ứng kiếm tìm cơ hội mới giữa muôn vàn thách thức

Để vượt qua khó khăn trong giai đoạn đại dịch cũng như có cơ hội được “tái thiết”, các doanh nghiệp và người lao động không chỉ thay đổi mà còn nhanh chóng tập thích ứng trong môi trường mới, tình hình mới.

Chú Từ Duy Thiện, (62 tuổi) đã gắn hơn nửa đời người với nghiệp đầu bếp tại nhà hàng Nhật. Có lẽ chính ông cũng không thể ngờ có ngày bản thân bị đặt để trong tình thế thất nghiệp khi tuổi đã xế chiều. Bởi theo lời ông cho biết, khi tuổi đã cao, việc bắt đầu hay tìm kiếm cho mình 1 cơ hội mới không phải là điều dễ dàng: “Việc thất nghiệp là điều tôi không dám nghĩ, khi khoác lên mình bộ đồng phục bảo vệ này cuộc sống của tôi có sự thay đổi rất nhiều. Nhưng không thể ngồi chờ mãi ở nhà, mình nghĩ bản thân nên suy nghĩ tích cực và thích ứng dần với tình thế hiện nay.”

Thách thức thị trường lao động mùa dịch: Thay đổi và thích ứng như “tắc kè hoa”

     ảnh: Chú Từ Duy Thiện bắt đầu công việc bảo vệ từ tháng 11/2020 đến nay sau quãng thời gian thất nghiệp

Bên cạnh những câu chuyện thay đổi việc làm để ứng phó trong tình hình dịch bệnh hiện nay thì bản thân doanh nghiệp và người lao động cũng đã có nhiều giải pháp khác như: sử dụng nền tảng số, giảm giờ làm, giảm tiền lương, làm việc tại nhà; người lao động khởi nghiệp online, đa công việc,…; điều này không những giúp họ vượt qua thời kỳ khủng hoảng mà còn là cơ hội học hỏi thêm nhiều kỹ năng khác để chủ động thích nghi hơn trong trạng thái “bình thường mới”.

Đồng thời, hy vọng thông qua những gói hỗ trợ, chính sách đã và đang áp dụng hiện nay của Chính phủ và các tổ chức ban ngành như: khẩn trương triển khai gói hỗ trợ kinh tế lần thứ 2; Nghị định gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất; Gói hỗ trợ 6.000 tỷ đào tạo lại lao động;.... sẽ tiếp tục phát huy tác dụng để “tiếp sức” cho doanh nghiệp và người lao động sớm vượt qua thời kỳ cam go hiện nay. Bên cạnh đó, định hướng đúng đắn của Đảng, Nhà nước cùng với quyết tâm cao và tinh thần đồng lòng chống dịch của nhân dân sẽ góp phần đưa tình hình Việt Nam sớm quay trở lại quỹ đạo.

Lê Nga